W pierwszej połowie października na rynku pojawiła się książka, która powinna znaleźć się w biblioteczce każdego zainteresowanego historią mody. Kolejna już zresztą z serii publikacji przybliżających sylwetki największych kreatorów wydana przez Bukowy Las. Pierwsza zaś poświęcona twórcy z Polski. Któż więc mógł zostać jej bohaterem, jeśli nie Jerzy Antkowiak – wieloletni projektant Mody Polskiej – czołowego domu mody PRL-u. I chyba jedyny jak dotąd rodzimy artysta, którego można porównywać do samego Yvesa Saint Laurenta (przez Antkowiaka stawianego zresztą za wzór). Nic więc dziwnego, że tytuł książki „Niegrzeczny chłopiec polskiej mody“ jest parafrazą tytułu biografii samego mistrza.

Antkowiaka poznajemy jako „urwisa Jurasa“, którego już od najmłodszych lat cechowały pewność siebie, spryt i charyzma, niejednokrotnie pomagające mu wyjść z tarapatów, w które pakował się z uwagi na swoją psotliwość i ciekawość. To właśnie one przydały mu się w czasie wojny, kiedy będąc małym chłopcem tlenionym na blond jeździł wagonem „nur fur Deutsche“, nieświadomie przewożąc tajne przesyłki. One pozwoliły później zdać egzaminy na studia plastyczne, pomimo niezbyt dokładnego do nich przygotowania. A następnie zdobyć serce Pani Dany, żony Antkowiaka i jego muzy, która jak sam projektant twierdzi miała o wielu przystojniejszych adoratorów. I w końcu to one pomogły zyskać akceptację dystyngowanej, surowej i zawsze eleganckiej Jadwigi Grabowskiej – „polskiej Madame Chanel“, szefowej Mody Polskiej – i tym samym dostać się do pracy w kultowym domu mody oraz odnieść w nim sukces.

Książka pełna osobistych anegdot (w końcu Antkowiak obok Agnieszki J. Janas jest jej autorem) pozwala w pełni poznać charakter projektanta – duszę towarzystwa, gawędziarza i dowcipnisia (żarty towarzyszą tej opowieści – od początku do końca). Jest także źródłem wiedzy o branży mody w trudnych czasach komunizmu w Polsce. Dowiadujemy się więc, jak projektanci Mody Polskiej do kolekcji przemycali własną kreatywność i ekstrawaganckie światowe trendy w czasach, kiedy ubrania miały przede wszystkim być skromne i praktyczne, by służyć ludowi pracującemu. Jak Antkowiakowi udawało się uczestniczyć w paryskich pokazach mody, kiedy w kraju zdobycie paszportu graniczyło z cudem. Jakie opisy zawierały katalogi do użytku służbowego pracowników Mody Polskiej podsumowujące dominujące trendy danego sezonu. A także, jak zupełnie inaczej niż dziś wyglądała praca modeli i modelek (dziewczyny musiały m.in. mieć własne rajstopy, będące wówczas towarem deficytowym, przez co często naprawiano je w punkcie repasacji pończoch!).

Książkę czyta się z zapartym tchem, choć dotyczy to głównie jej pierwszej części poświęconej młodości Antkowiaka i początkom jego pracy w Modzie Polskiej. W drugiej połowie wkrada się odrobina chaosu. Dobór i kolejność rozdziałów jest mniej przemyślana i klarowna, a ilość osobistych akcentów się zmniejsza… Więcej dowiadujemy się np. o innych osobach z branży (głównie modelkach) niż o samym Antkowiaku. To pozostawia pewien niedosyt. Szczególnie osobom, które szczególnie zainteresowane są aspektami związanymi z samą pracą projektanta. Pocieszenie mogą jednak znaleźć w postaci licznych rysunków żurnalowych artysty i ilustrowanych przez niego prywatnych listów do żony. Zapoznać się warto!

Zdjęcia: Tomasz Malczyk (materiały prasowe Bukowego Lasu), Magdalena Zawadzka.